Odyssey สตาร์ทอัพที่ทำ world model หรือ AI ที่สร้างโลกเสมือนขึ้นมาเองทีละเฟรม โพสต์คลิปยาวราว 30 วินาทีบน X เมื่อเช้าวันที่ 18 ต.ค. ตามเวลาไทย พร้อมแคปชันสั้นๆ ว่าทีมได้ “ใส่สมองแมลงวันผลไม้” ลงไปใน Odyssey-3 แล้ว และตอนนี้เจ้าตัวเล็กกำลังบินเที่ยวในโลกที่ถูกจินตนาการขึ้นมาทั้งหมดด้วยตัวเอง
คลิปนี้ไปไวมาก ยอดเข้าถึงบน X ทะลุ 4.7 ล้านครั้งในเวลาไม่ถึงสองวัน กระทู้บน r/singularity ได้คะแนนราว 1,700 ภายในวันเดียว ทั้งที่ Odyssey ยังไม่ได้ปล่อยเปเปอร์ โค้ด หรือคำอธิบายวิธีทำออกมาเลยสักบรรทัด
ในคลิปมีอะไรบ้าง
ภาพหลักเป็นมุมกล้องระดับต่ำที่บินเลียบผิวน้ำในท่าเรือ ผ่านเรือยอชต์ที่จอดเรียงกัน ทางเดินริมน้ำ ร้านกาแฟกางร่ม และตึกสีครีมแบบเมืองชายทะเลในยุโรป ทุกอย่างที่เห็นไม่ได้ถ่ายจากสถานที่จริงและไม่ได้มาจากเกมเอนจิน แต่ Odyssey-3 วาดขึ้นสดๆ ต่อจากเฟรมก่อนหน้าตามทิศทางที่ถูกสั่ง ส่วนมุมขวาล่างมีกรอบเล็กโชว์โมเดล 3D ของแมลงวันที่กระพือปีกตลอดเวลา เหมือนหน้าปัดบอกว่าตอนนี้ใครเป็นคนขับ
Oliver Cameron ซีอีโอของ Odyssey เข้ามาตอบใต้โพสต์ว่า “Fly free lil’ buddy” ส่วนบัญชี Odyssey ก็ตอบคนในเธรดแบบขำๆ ว่า “It’s a really dumb fruit fly OK” ยอมรับกลายๆ ว่าอย่าเพิ่งคาดหวังให้มันฉลาดเท่าแมลงวันจริง ขณะที่คอมเมนต์ซึ่งมีคนกดไลก์หลายร้อยตั้งข้อสังเกตว่าแปลกดีที่มันไม่เคยพยายามลงเกาะหรือหาอาหารเลย
“สมองแมลงวัน” ที่ว่ามาจากไหน
แมลงวันผลไม้ (Drosophila melanogaster) เป็นสัตว์ที่มีแผนผังสมองละเอียดที่สุดในตอนนี้ โครงการ FlyWire ตีพิมพ์ใน Nature เมื่อเดือน ต.ค. 2024 หลังไล่ต่อเส้นประสาทจากภาพกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนของแมลงวันเพศเมียหนึ่งตัว ได้เซลล์ประสาท 139,255 เซลล์ และจุดเชื่อมต่อหรือไซแนปส์กว่า 50 ล้านจุด แผนผังการเชื่อมต่อทั้งหมดแบบนี้เรียกว่า connectome
ปีเดียวกัน ทีมของ Shiu และคณะเอา connectome นี้มาสร้างเป็นโมเดลจำลองการยิงสัญญาณของเซลล์ประสาท แล้วพบว่าทำนายการทำงานของวงจรรับรสและการกินในแมลงวันจริงได้แม่นพอสมควร จากนั้นในเดือน มี.ค. 2026 Eon Systems ก็เอาโมเดลสมองตัวนี้ไปต่อกับ NeuroMechFly ร่างแมลงวันเสมือนที่มีข้อต่อ 87 จุด ให้เดิน ทำความสะอาดตัว และกินอาหารในโลกฟิสิกส์จำลอง โดย Eon เขียนไว้เองว่างานนี้คือการ “บูรณาการ” โมเดลสมองกับโมเดลร่างกายที่มีอยู่แล้ว
สิ่งที่ Odyssey เปลี่ยนคือตัว “โลก” จากเครื่องจำลองฟิสิกส์ที่คนเขียนกฎไว้ทุกข้อ มาเป็นโลกที่ AI สร้างขึ้นเองทั้งหมด แมลงวันไม่ได้บินอยู่ในแผนที่ที่มีใครออกแบบไว้ แต่บินอยู่ในฉากที่โมเดลคิดต่อไปเรื่อยๆ ตามทิศที่มันเลือก
Odyssey-3 คืออะไร
Odyssey ก่อตั้งปี 2023 โดย Oliver Cameron ผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพรถไร้คนขับ Voyage และ Jeff Hawke ที่เคยอยู่ Wayve บริษัทเพิ่งระดมทุน Series B ได้ 310 ล้านดอลลาร์ ที่มูลค่า 1,450 ล้านดอลลาร์เมื่อเดือน มิ.ย.
Odyssey-3 เปิดตัวเมื่อ 15 ก.ย. เป็น autoregressive diffusion transformer ขนาด 14B พารามิเตอร์ ที่เรียนจากวิดีโอ ภาพจากเกมที่จับคู่กับการกดปุ่ม และข้อมูลการโต้ตอบในโลกจำลอง วิธีทำงานคือสร้างเฟรมใหม่จากเฟรมก่อนหน้าบวกกับคำสั่ง (action) ที่ป้อนเข้าไป Odyssey โชว์ว่าโมเดลเดียวใช้ฝึกและทดสอบได้ทั้งแขนกล หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ รถยนต์ โดรน และตัวละครในเกม แนวคิดคล้าย Project Genie ของ Google ที่สร้างโลก 3D ให้เดินเล่นได้ ตัวพรีวิวเปิดให้ลองฟรีบนเบราว์เซอร์ตั้งแต่ 8 ต.ค. ที่ความละเอียด 832×480 ส่วนรุ่น Pro ขึ้นไปถึง 1280×720
ทำไมคนในวงการตื่นเต้นและตั้งคำถามไปพร้อมกัน
มุมที่น่าสนใจคือ world model อาจกลายเป็นสนามฝึกราคาถูกของ AI ที่ต้องมีร่างกาย ทั้งหุ่นยนต์และโดรน แทนที่จะต้องสร้างฉากจำลองทีละฉาก โมเดลสร้างสภาพแวดล้อมใหม่ให้ได้ไม่รู้จบ การเอาสมองที่ลอกโครงสร้างมาจากสัตว์จริงไปปล่อยในโลกแบบนี้จึงเป็นเดโมที่ขายไอเดียได้ดีมาก ไปทางเดียวกับที่ มือหุ่น Natura-1 เลือกเรียนจากวิดีโอมนุษย์แทนการสอนทีละท่า เพื่อลดต้นทุนการเก็บข้อมูลฝึกหุ่น
แต่คนสายประสาทวิทยาก็ถามกลับทันทีว่าสมองคุมการบินจริงแค่ไหน เพราะ Odyssey ยังไม่บอกว่าใช้ connectome ชุดไหน อ่านค่าจากเซลล์ประสาทตัวไหน และภาพที่ AI วาดถูกป้อนเข้าระบบการมองเห็นของแมลงวันหรือเปล่า Digital Fly Lab ของ Shaduf ที่ไล่ตรวจเดโมสมองแมลงวันไวรัลทุกตัว จึงจัดคลิปนี้ไว้ในเกรด U หรือกลุ่มที่ยังไม่มีอะไรให้ตรวจ ตั้งแต่วันที่ 18 ต.ค.
บทเรียนจากเดโมก่อนหน้าก็มีให้เห็น คลิปไวรัล “สมองแมลงวันเล่น Doom” ถูกทีมภายนอกทดสอบซ้ำ แล้วพบว่าระบบอัตโนมัติง่ายๆ ที่แค่เลี้ยวนิดๆ เดินหน้า และกดยิงค้างไว้ อยู่รอดได้ 51.9 วินาที เกือบเท่าสมองแมลงวันเต็มตัวที่อยู่ได้ 53.3 วินาที ส่วนในงานของ Eon การก้าวเดินจริงๆ มาจากตัวควบคุมของร่างเสมือน สมองทำหน้าที่ส่งสัญญาณสั่งเลี้ยว หยุด หรือกิน ผ่านเซลล์ประสาทไม่กี่ตัว
อีกจุดที่สายเนิร์ดชี้คือ Eon เองเรียกระบบการมองเห็นในเดโมของตัวเองว่า “ค่อนข้างเป็นของประดับ” ขณะที่ world model ป้อนข้อมูลให้ทางภาพแทบทั้งหมด ถ้า Odyssey ทำให้สมองแมลงวันบังคับทิศจากภาพที่มันเห็นได้จริง นั่นจะเป็นข่าวที่ใหญ่กว่าตัวคลิปเสียอีก
ตอนนี้เราได้เห็นแมลงวันจำลองตัวแรกที่ได้ไปเที่ยวท่าเรือริมทะเลซึ่งไม่มีอยู่จริง ส่วนคำตอบว่าใครเป็นคนถือพวงมาลัย ระหว่างสมองแมลงวัน ตัว world model หรือโค้ดที่คนเขียน ต้องรอเอกสารจาก Odyssey ซึ่งถ้าออกมาเมื่อไร นี่อาจเป็นหลักฐานชิ้นแรกว่า world model ใช้เป็นห้องแล็บทดลองสมองจำลองได้จริง
แหล่งอ้างอิง
- Odyssey บน X: We placed the fruit fly brain inside Odyssey-3
- Glitchwire: Odyssey Drops a Fruit Fly Brain Into Its World Model and Lets It Fly
- Traictory: Odyssey-3’s fruit fly is an integration effort, not an upload
- Shaduf Digital Fly Lab: Is the fruit fly brain simulation real?
- Odyssey: Introducing Odyssey-3
- Nature: Neuronal wiring diagram of an adult brain (FlyWire)
- Wikimedia Commons: Drosophila melanogaster Proboscis (Sanjay Acharya, CC BY-SA 4.0)
