SpaceX ใช้แขนกล Mechazilla คีบยาน Starship กลับจากวงโคจรได้เป็นครั้งแรก หลังบินรอบโลก 14 รอบนาน 22 ชั่วโมง

เที่ยวบินที่ 15 ของ Starship จบด้วยภาพที่ไม่เคยมีมาก่อน ยาน Ship 42 กลับเข้าชั้นบรรยากาศด้วยความเร็วกว่า 27,000 กม./ชม. แล้วลงไปอยู่ในแขนกลของหอปล่อยที่ Starbase ได้สำเร็จ แม้บูสเตอร์ Super Heavy จะยกเลิกการลงจอดกลางทางและไปตกที่อ่าวเม็กซิโก

ราว 04.20 น. ของวันที่ 15 พฤศจิกายนตามเวลาไทย ยาน Starship ของ SpaceX ดิ่งทะลุเมฆลงมาที่ Starbase รัฐเท็กซัส พลิกตัวตั้งตรง แล้วค่อยๆ ลดระดับเข้าไปอยู่ระหว่างแขนกลยักษ์สองข้างของหอปล่อยที่ SpaceX ตั้งชื่อว่า Mechazilla และคนทั่วไปเรียกกันว่า “ตะเกียบ” นี่คือครั้งแรกที่ SpaceX คีบยานชั้นบนของ Starship กลับมาได้ จากที่ก่อนหน้านี้ทำได้แค่กับบูสเตอร์

บินรอบโลก 14 รอบ ปล่อย Starlink V3 26 ดวง ก่อนกลับมาให้หอคีบ

Flight 15 ออกตัวเมื่อเย็นวันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายนตามเวลาสหรัฐฯ ยาน Ship 42 ขึ้นไปโคจรที่ความสูงราว 260 กิโลเมตร วนรอบโลก 14 รอบในเวลาประมาณ 22 ชั่วโมง นับเป็นเที่ยวบินในวงโคจรที่นานที่สุดของ Starship เท่าที่เคยทำมา และระหว่างทางยังปล่อยดาวเทียม Starlink V3 รุ่นใหม่ขึ้นสู่วงโคจรต่ำอีก 26 ดวง

ภาพจากกล้องบนยาน Starship เห็นขอบโลกและชั้นบรรยากาศสีฟ้า
มุมมองจากกล้องบนยาน Ship 42 ขณะโคจรรอบโลกก่อนกลับเข้าชั้นบรรยากาศ ภาพจากคลิปของ SpaceX

ขากลับ ยานจุดเครื่องยนต์เพื่อลดวงโคจร แล้วกลับเข้าชั้นบรรยากาศด้วยความเร็วราว 17,000 ไมล์ต่อชั่วโมง หรือกว่า 27,000 กม./ชม. ก่อนที่แรงต้านอากาศจะช่วยชะลอลง ช่วงท้ายยานจุดเครื่องยนต์ 3 ตัวเพื่อคุมการลงจอด เอียงตัวเลี้ยวเข้าหา Starbase แล้วพลิกตั้งตรงให้แขนกลของหอรับไว้พอดี

Dan Huot ผู้บรรยายของ SpaceX พูดระหว่างถ่ายทอดสดว่า “นี่คือจิ๊กซอว์ชิ้นที่หายไป” ส่วน Elon Musk โพสต์ตามมาไม่กี่ชั่วโมงหลังจากนั้นว่าเขาเข้าไปกอดยาน Ship 42 ตอนที่มันกลับมาถึง

ยาน Starship ถูกแขนกลของหอปล่อยจับไว้ที่ Starbase ริมทะเล
Ship 42 ค้างอยู่ในแขนกลของหอปล่อยหลังคีบสำเร็จ ภาพจากคลิปของ SpaceX

ทำไมคีบยานชั้นบนได้ถึงสำคัญกว่าคีบบูสเตอร์

SpaceX คีบบูสเตอร์ Super Heavy สำเร็จมาแล้วสามเที่ยวบิน แต่ยานชั้นบนเป็นโจทย์ที่ยากกว่ามาก เพราะบินไกลกว่า เร็วกว่า และต้องทนความร้อนมหาศาลตอนกลับเข้าชั้นบรรยากาศจากวงโคจร การพายานแบบนี้กลับมาให้ตรงกับแขนหอที่รออยู่ ต้องคุมการร่อนลงได้แม่นยำตลอดทาง

ถ้าเก็บกลับได้ทั้งสองท่อน SpaceX จะตรวจ ซ่อม และส่งจรวดขึ้นบินซ้ำได้เร็วขึ้นมาก ขยับเข้าใกล้รอบการบินแบบเครื่องบินพาณิชย์ที่บริษัทตั้งเป้าไว้ เรื่องนี้ผูกกับแผนใหญ่ทั้งหมดของ SpaceX ตั้งแต่เครือข่าย Starlink ที่ตั้งเป้าไว้ 100,000 ดวง โครงการ Starmind ที่ Musk พูดถึงว่าจะใช้ดาวเทียมหนึ่งล้านดวงเป็นโครงสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ในวงโคจร ไปจนถึงภารกิจสำรวจดวงจันทร์ที่ NASA วางให้ Starship เป็นตัวหลัก ซึ่งทั้งหมดต้องอาศัยการปล่อยจรวดถี่มากเป็นพิเศษ

บูสเตอร์ยังพลาด และแผ่นกันความร้อนยังต้องพัฒนาต่อ

เที่ยวบินนี้ยังไม่สมบูรณ์ทั้งหมด เดิม SpaceX ตั้งใจจะคีบทั้งสองท่อนเป็นครั้งแรก แต่บูสเตอร์ Super Heavy V3 ยกเลิกการลงจอดที่หอหลังมีสัญญาณเตือนเชื้อเพลิงต่ำ เปลี่ยนเส้นทางไปลงที่อ่าวเม็กซิโก และระเบิดก่อนถึงผิวน้ำ ตอนนี้ SpaceX ยังหาสาเหตุอยู่

อีกงานที่ยังค้างคือแผ่นกันความร้อนทรงหกเหลี่ยมสีดำที่หุ้มตัวยาน ซึ่งยังต้องพัฒนาอีกพอสมควรกว่าจะนำยานกลับมาบินซ้ำโดยแทบไม่ต้องซ่อม ก่อนเที่ยวบินนี้ Musk ประเมินไว้ในการประชุมผลประกอบการไตรมาสสามว่าโอกาสคีบยานได้ในเที่ยวนี้ “น่าจะมากกว่าไม่ได้” และผลก็ออกมาตามนั้น ด่านต่อไปคือการคีบทั้งบูสเตอร์และยานให้ได้ในภารกิจเดียว

แหล่งอ้างอิง