ถ้าเคยคิดว่าอยากลองแอป Android บน iPhone โดยไม่ต้องพกมือถืออีกเครื่อง เมื่อสองวันก่อนมีช่วงสั้นๆ ที่ทำได้จริงผ่าน App Store ทางการ นักพัฒนา Yi Xie (บัญชี X ชื่อ @imxieyi) ปล่อยแอป Andarium ที่ยัด LineageOS 24 ซึ่งใช้ Android 17 ไว้ทั้งระบบในแอปเดียว ให้โหลดฟรีบน iPhone และ iPad ตั้งแต่ราวตีหนึ่งของวันที่ 19 พฤศจิกายนตามเวลาไทย โพสต์ประกาศมีคนเห็นกว่า 2.6 แสนครั้งในเวลาไม่ถึงสองวัน
แต่เช้าวันนี้ (20 พฤศจิกายน) ราว 9 โมงตามเวลาไทย นักพัฒนาโพสต์ว่า Andarium ถูกถอดออกจาก App Store แล้ว รวมเวลาที่อยู่บนสโตร์ประมาณ 32 ชั่วโมง
ไม่ได้จำลองทั้งเครื่อง แต่รันเคอร์เนล Linux จริงบน iPhone
Andarium ทำงานบนรันไทม์โอเพนซอร์สชื่อ Kernarium ซึ่งคอมไพล์เคอร์เนล User-mode Linux 6.18 LTS ให้เป็นโค้ด arm64 แบบเนทีฟแล้วลิงก์เข้ากับเฟรมเวิร์กของ iOS ตัวเคอร์เนลจึงรันจริงโดยไม่ต้องจำลอง ส่วนโปรแกรมฝั่ง Android รันผ่านตัวแปลคำสั่งแบบ threaded interpreter สไตล์ iSH ที่รองรับหลายคอร์ และไม่ใช้ JIT ซึ่งทำให้ตัวแอปอยู่ในกรอบที่ส่งขึ้น App Store ได้ตั้งแต่แรก
ฝั่งกราฟิกใช้ KosmicKrisp แปลงคำสั่ง Vulkan 1.4 ไปเป็น Metal ของ Apple และใช้ Zink รองรับ OpenGL ES 3.2 วิดีโอ H.264 กับ HEVC ถอดรหัสด้วยฮาร์ดแวร์ผ่าน VideoToolbox นักพัฒนาบอกว่ารันเกม 3D ได้หลายเกมบนเครื่องรุ่นใหม่ รันได้ทั้งแอป arm64 สมัยใหม่และแอป arm32 รุ่นเก่า และเพราะมีเคอร์เนล Linux จริงอยู่ข้างใต้ แอปหนักอย่าง Winlator กับ Termux ก็เปิดได้

ลง APK จากแอป Files ได้ทันที มีสแนปช็อตย้อนเครื่องได้
การใช้งานคือเปิดแอปแล้วตั้งค่าเครื่องจำลองก่อน ทั้งจำนวน CPU แรม ความละเอียดจอ และขนาดพื้นที่เก็บข้อมูล จากนั้นติดตั้งไฟล์ APK จากแอป Files ได้เลย มีตัวจัดการไฟล์ในตัวสำหรับย้ายไฟล์และโฟลเดอร์เข้าออก บันทึกสแนปช็อตไว้ย้อนสถานะเครื่องก่อนลองแอปแปลกๆ ได้ และเลือกเปิดปิดกล้อง ไมค์ ตำแหน่ง และการสั่นได้ทีละอย่าง ไม่ต้องล็อกอินบัญชี ไม่มีโฆษณา และนักพัฒนายืนยันว่าไม่เก็บข้อมูลส่วนตัวหรือสถิติการใช้งาน
บน iPad ใช้คีย์บอร์ด เมาส์ แทร็กแพด และจอยบลูทูธหรือ MFi ได้ มีแถบปุ่มลอยสำหรับปุ่มพาวเวอร์ เสียง ย้อนกลับ และโฮม สายนักพัฒนาจะชอบที่มี ADB ไร้สายผ่านเครือข่ายในบ้าน และมีหน้าจอแสดงการใช้ CPU แรม VRAM และเฟรมเรตแบบสด

ข้อจำกัดคือต้องเป็นเครื่องชิป A14 ขึ้นไป นั่นคือ iPhone 12 เป็นต้นไป หรือ iPad ที่ใช้ A14 และชิปตระกูล M บน iOS 27 หรือ iPadOS 27 ตัวแอปขนาด 1.15GB และควรเหลือที่ว่างอย่างน้อย 10GB ตอนตั้งค่าครั้งแรก Android จะรันเฉพาะตอนเปิดแอปค้างไว้บนหน้าจอ สลับไปแอปอื่นเมื่อไรเครื่องจำลองจะหยุดทันที แรมของเครื่องจำลองตั้งต้นที่ 4GB ถ้าตั้งเกิน 4.5GB ระบบ iOS อาจปิดแอปทิ้ง IT之家 ที่ลองใช้จริงบอกว่ายังมีอาการกระตุกและเฟรมตกบ้าง และเมื่อเครื่องร้อนแอปจะเตือนแล้วลดเฟรมเรตลงเอง
Apple ถอดออกด้วยกฎข้อ 2.5.2 และ 1.1
หน้า GitHub ของโปรเจกต์อัปเดตข้อความจากทีมรีวิวของ Apple ว่าแอปละเมิดแนวทางข้อ 2.5.2 และ 1.1 หมวด Performance – Software Requirements โดยระบุว่าแอปมีฟังก์ชันที่ไม่ได้มุ่งไปที่ประสบการณ์บนแพลตฟอร์มของ Apple และ “อนุญาตให้ผู้ใช้จำลองระบบปฏิบัติการ Android บนแพลตฟอร์ม iOS”
ใครยังอยากลองก็ยังมีทาง เพราะซอร์สโค้ดของ Andarium เปิดอยู่บน GitHub ภายใต้สัญญาอนุญาต GPL-2.0-or-later และมีไฟล์ IPA ให้ sideload เอง ตัวที่ sideload ต้องใช้สิทธิ์ Increased Memory Limit กับ Extended Virtual Addressing และรองรับ JIT แบบทดลองผ่าน StikDebug ซึ่งช่วยให้งานคำนวณยาวๆ เร็วขึ้น แต่การบูตเครื่องและการเปิดแอปจะช้าลงหลายเท่า
ทำไมเรื่องนี้น่าสนใจ
Andarium ไม่ใช่ความพยายามแรกที่ยัดระบบหนักๆ ลง iPhone ก่อนหน้านี้มีทั้ง Madeira ที่รันเกม Windows ผ่าน Wine และ Henge ที่จำลอง macOS บน iPhone แต่ตัวนี้ไปไกลกว่าตรงที่เคยผ่านการรีวิวและขึ้น App Store ทางการได้จริง แม้จะอยู่ได้แค่วันครึ่ง ก็พอให้เห็นว่าชิปตั้งแต่ A14 ขึ้นมาแรงพอจะรันระบบปฏิบัติการของคู่แข่งทั้งระบบในแอปเดียว
นักพัฒนายังเคยโชว์ตัวอย่าง Andarium บน iPhone Duo ที่เปิดแอป Android เป็นหน้าต่างปรับขนาดได้ตอนกางจอ และบอกว่าเวอร์ชันถัดไปจะใช้เทคนิค AOT เพิ่มความเร็ว ตอนนี้คงต้องรอดูว่าจะกลับขึ้นสโตร์ได้อีกหรือไม่ หรือจะเหลือแค่ช่องทาง sideload








