หุ่นยนต์สุนัขที่เห็นกันทุกวันนี้วิ่งด้วยชิปซิลิคอนกับโค้ดล้วนๆ แต่ตัวที่ Cortical Labs เพิ่งโชว์ต่างออกไป เพราะคำสั่งว่าจะเดินหน้า เลี้ยวซ้าย หรือเลี้ยวขวา มาจากเซลล์ประสาทมนุษย์ที่ยังมีชีวิตอยู่ในกล่อง
Cortical Labs เป็นสตาร์ทอัปจากเมลเบิร์น ออสเตรเลีย ที่เคยดังเมื่อปี 2021 จากการเอาเซลล์สมองไปเล่นเกม Pong ได้ รอบนี้บริษัทขยับจากเกมบนจอมาสู่โลกจริง ด้วยการให้คอมพิวเตอร์ชีวภาพชื่อ CL1 ควบคุมการเดินของหุ่นยนต์สี่ขา New Scientist รายงานเรื่องนี้เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2026
CL1 คือกล่องที่มีเซลล์สมองต่อกับชิป
CL1 เป็นเครื่องที่เลี้ยงเซลล์ประสาทมีชีวิตไว้บนชิปซิลิคอนที่มีขั้วไฟฟ้าขนาดเล็กจำนวนมาก ขั้วเหล่านี้ใช้ทั้งกระตุ้นเซลล์และอ่านสัญญาณที่เซลล์ยิงออกมา เซลล์ที่ใช้เพาะจากสเต็มเซลล์ซึ่งสร้างมาจากเลือดที่มีคนบริจาค ทีมผู้พัฒนาบอกว่าไม่มีหลักฐานว่าระบบนี้รู้สึกเจ็บหรือทรมาน แต่ก็ยอมรับว่าต้องเฝ้าติดตามอย่างรอบคอบร่วมกับกลุ่มอิสระต่อไป
ฝึกในโลกจำลองก่อน แล้วย้ายไปคุมหุ่นตัวจริง
ขั้นแรก ทีมให้เซลล์ใน CL1 ฝึกพาเอเจนต์ในโลกจำลองแบบตาราง 2 มิติ เดินไปหา “อาหาร” โดยดูจากกลิ่นจำลองที่เข้มขึ้นเมื่อใกล้เป้าหมาย ทุกจังหวะต้องเลือกว่าจะเดินหน้า เลี้ยวซ้าย หรือเลี้ยวขวา จากนั้นจึงเอาข้อมูลที่ได้จากการฝึกนี้ไปบังคับการเคลื่อนไหวของหุ่นยนต์สุนัขตัวจริงในพื้นที่เล็กๆ โดยใช้ความถี่ที่เซลล์ยิงสัญญาณเป็นตัวกำหนดทิศทาง
งานที่ทำร่วมกับ Honda Research Institute Europe และจะนำเสนอในงาน NeurIPS ที่ซิดนีย์ปีนี้ ทดสอบรูปแบบการส่งสัญญาณไฟฟ้าคุยกับเซลล์ราว 1,300 แบบ รวมเวลาทดลองแบบเรียลไทม์มากกว่า 4,000 ชั่วโมงบนเครื่อง CL1 หลายสิบเครื่อง สุดท้ายมี 12 แบบที่เรียนรู้ได้ดีอย่างสม่ำเสมอ และเมื่อเทียบในเงื่อนไขใกล้กัน เอเจนต์ชีวภาพกลุ่มนี้ทำผลงานด้านการหาทางได้ดีกว่าค่ามาตรฐานของ reinforcement learning แบบดั้งเดิม
Ferrante Neri จาก Education University of Hong Kong ซึ่งไม่ได้ร่วมทำวิจัย ให้ความเห็นกับ New Scientist ว่าในเปเปอร์ของบริษัทที่ยังไม่ผ่านการ peer review มีการทดลองที่เครือข่ายเซลล์ทำได้ดีขึ้นเรื่อยๆ ทั้งที่ได้รับข้อมูลดิจิทัลชุดเดิม ซึ่งเป็นสัญญาณว่ามันกำลังถูกฝึกได้จริง และมองว่าเป็นก้าวแรกไปสู่การรับมือกับการเดินทางในโลกจริงที่ซับซ้อนกว่า
ทำไมต้องใช้เซลล์สมอง ทั้งที่ชิปก็ทำได้
คำตอบหลักคือพลังงาน สมองคนประมวลผลซับซ้อนได้ด้วยไฟพอๆ กับหลอดไฟดวงเดียว Cortical Labs จึงมองว่าคอมพิวเตอร์ชีวภาพอาจกินไฟน้อยกว่าคอมพิวเตอร์ดิจิทัล ซึ่งสำคัญมากกับหุ่นยนต์ที่ต้องพกแบตไปทุกที่ อีกข้อคือเซลล์ประสาทปรับการเชื่อมต่อของตัวเองตามประสบการณ์ เป็นการเรียนรู้อีกเส้นทางที่ไม่ต้องอาศัยการคำนวณมหาศาลแบบโมเดล AI ทั่วไป
Brett Kagan ผู้ร่วมก่อตั้งและซีอีโอของ Cortical Labs อธิบายว่าหุ่นยนต์ยุคนี้เก่งเรื่องควบคุมร่างกายมากแล้ว ทั้งเดิน วิ่ง หรือตีลังกา แต่ยังติดเรื่องการตัดสินใจระดับสูงว่าจะทำอะไร ที่ไหน และเมื่อไร โดยเฉพาะเวลาที่สภาพแวดล้อมเปลี่ยนไป ซึ่งเป็นจุดที่บริษัทหวังให้เซลล์มีชีวิตเข้ามาช่วย
ส่วนโจทย์ที่ยังค้างอยู่ก็ชัดเจน การเลี้ยงเซลล์ให้อยู่รอดต้องคุมสภาพแวดล้อมอย่างละเอียดและเติมสารอาหารต่อเนื่อง ฮาร์ดแวร์ที่ใช้ประคองเซลล์ก็กินไฟเหมือนกัน New Atlas จึงชี้ว่าการวัดว่าประหยัดจริงหรือไม่ ต้องนับพลังงานของทั้งระบบ ไม่ใช่แค่ตัวเซลล์
