Floaty หุ่นยนต์บินได้ที่ไม่มีใบพัด ลอยค้างกลางลมด้วยแผ่นปีกสี่แผ่นเหมือนเหยี่ยว ใช้พลังงานน้อยกว่าโดรนราวสิบเท่า

นักวิจัย Max Planck กับมหาวิทยาลัยชตุทท์การ์ทถอดใบพัดโดรนออกแล้วใส่แผ่นปีกปรับมุมได้แทน ให้ Floaty ลอยในกระแสลมที่พุ่งขึ้นได้นิ่งแม้ลมแรง 10 เมตรต่อวินาที กินไฟแค่ 10 วัตต์ต่อกิโลกรัม

เหยี่ยวเคสเตรลมีท่าประจำตัวที่คนดูนกรู้จักดี คือการลอยนิ่งอยู่กลางอากาศเหนือทุ่งหญ้าโดยแทบไม่ต้องกระพือปีก มันอาศัยลมที่พัดขึ้นแล้วคอยปรับรูปทรงปีกกับหางนิดๆ หน่อยๆ ให้ตัวอยู่กับที่ ทีมวิจัยจาก Max Planck Institute for Intelligent Systems ที่เมืองทือบิงเงินและ University of Stuttgart ในเยอรมนีหยิบท่านี้มาทำเป็นหุ่นยนต์ชื่อ Floaty

โครงโดรนที่ถอดใบพัดออก แล้วใส่แผ่นปีกสี่แผ่นแทน

Floaty เริ่มจากโครงของโดรนสี่ใบพัดทั่วไป แต่ทีมถอดใบพัดออกทั้งหมดแล้วใส่แผ่นปีกที่หมุนปรับมุมได้อิสระสี่แผ่นแทน หุ่นตัวนี้ไม่ได้บินด้วยการกระพือปีก และไม่มีอะไรสร้างแรงขับเลย ต้องมีคนวางมันไว้ในกระแสลมที่พุ่งขึ้นก่อน จากนั้นมันจะปรับแผ่นปีกเองเพื่อคุมว่าลมไหลผ่านตัวอย่างไร

หุ่นยนต์ Floaty โครงสีดำพร้อมแผ่นปีกสีขาวสี่แผ่นลอยกลางอากาศ
Floaty กับแผ่นปีกสี่แผ่นที่ปรับมุมได้ ภาพจากงานวิจัยใน npj Robotics (CC BY 4.0)

ถ้ากางแผ่นปีกให้แบน พื้นที่รับลมจะมากขึ้นและหุ่นจะลอยสูงขึ้น ถ้าพับลง ลมไหลผ่านได้ง่ายและหุ่นจะลดระดับ ถ้าปิดสองแผ่นที่อยู่ติดกันแล้วเปิดอีกสองแผ่น หุ่นจะเคลื่อนไปด้านข้าง และถ้าเปิดแผ่นที่อยู่ตรงข้ามกันก็จะหมุนตัวได้ ทั้งหมดนี้คือการเล่นกับแรงต้านอากาศล้วนๆ ระบบควบคุมใช้โมเดลแอโรไดนามิกที่เรียนรู้จากการทดลองในอุโมงค์ลมจำนวนมาก จนลอยนิ่งอยู่กับที่ได้และดึงตัวกลับมาได้เมื่อโดนผลักหรือโดนลมกระโชกจากด้านข้าง

ใช้พลังงานแค่ 10 วัตต์ต่อกิโลกรัม

เวอร์ชันแรกของ Floaty มีรูปทรงแบน และพลิกคว่ำไปด้านข้างแทนที่จะตั้งตัวกลับเองระหว่างทดสอบ ทีมแก้ด้วยการลดจุดศูนย์ถ่วงให้ต่ำลงและดัดแผ่นปีกให้โค้งเล็กน้อย ตอนนี้มันทรงตัวได้เองแม้อยู่ในอุโมงค์ลมแนวตั้งที่ลมแรงถึง 10 เมตรต่อวินาที และบินค้างได้นานครั้งละครึ่งชั่วโมงหลายรอบ ทีมยังต้องสร้างอุโมงค์ลมขึ้นเองเพราะการเช่าอุโมงค์ลมทดสอบนานๆ แพงเกินไป และเพราะอุโมงค์ที่สร้างเองมีความปั่นป่วนของลมมากกว่าของจริง การบินผ่านในนั้นได้จึงเป็นสัญญาณที่ดีว่าใช้ข้างนอกได้

ตัวเลขที่ทำให้งานนี้น่าสนใจคือพลังงาน Floaty ใช้ไฟเพียง 10 วัตต์ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ซึ่งงานวิจัยระบุว่าต่ำกว่าหุ่นยนต์บินที่ใช้ใบพัดสร้างแรงขับในระดับสิบเท่า เพราะโดรนทั่วไปต้องเผาแบตเตอรี่ตลอดเวลาเพื่อพยุงตัวเอง ขณะที่ Floaty ใช้ไฟแค่ขยับแผ่นปีกเท่านั้น

ภาพวาดหุ่นยนต์ Floaty ลอยเหนือปล่องหอหล่อเย็นโรงงานและริมหน้าผา
ภาพจำลองการใช้ Floaty ตรวจปล่องควันโรงงาน ภาพจากงานวิจัยใน npj Robotics (CC BY 4.0)

ตรวจปล่องควันโรงงานได้ และอาจช่วยคุมจรวดตอนกลับโลก

Michael Mühlebach หัวหน้ากลุ่ม Learning and Dynamical Systems ซึ่งเป็นนักบินเครื่องร่อนตัวจริงด้วย บอกว่า Floaty เหมาะกับงานตรวจปล่องควันของโรงงานที่มีลมร้อนพุ่งขึ้นแรงอยู่แล้ว และน่าจะใช้งานได้โดยแทบไม่ต้องดัดแปลง เทคโนโลยีลักษณะนี้ยังอาจช่วยคุมจรวดตอนกลับเข้าชั้นบรรยากาศ หรือช่วยนำทางบอลลูนตรวจอากาศ ทุกที่ที่มีลมพัดขึ้นคือที่ที่หุ่นแบบนี้ประหยัดพลังงานได้

ขั้นต่อไป ทีมจะนำ Floaty ไปทดสอบในอุโมงค์ลมแบบปิดที่ใหญ่ขึ้น งานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร npj Robotics ในเครือ Nature โดยมี Ghadeer Elmkaiel, Syn Schmitt และ Michael Mühlebach เป็นผู้เขียน

แหล่งอ้างอิง