จรวด Vulcan ของ United Launch Alliance (ULA) บริษัทร่วมทุนระหว่าง Boeing กับ Lockheed Martin ทะยานขึ้นจากฐานปล่อย 41 ที่ Cape Canaveral รัฐฟลอริดา เมื่อเวลา 12.40 น. วันที่ 15 พฤศจิกายนตามเวลาสหรัฐฯ ตรงกับ 00.40 น. วันที่ 16 พฤศจิกายนตามเวลาไทย พร้อมดาวเทียมอินเทอร์เน็ต Amazon Leo 40 ดวง แต่ดาวเทียมทั้งหมดไม่ได้ไปถึงวงโคจร
ราว 50 นาทีหลังปล่อย ULA ยืนยันบน X ว่า Vulcan “เกิดความผิดปกติในนาทีที่ 10 ของเที่ยวบิน และไม่สามารถส่งภารกิจของ Amazon เข้าสู่วงโคจรได้” นี่เป็นภารกิจล้มเหลวเต็มรูปแบบครั้งแรกของ ULA นับตั้งแต่ก่อตั้งบริษัทในปี 2006

บูสเตอร์จุดนานเกินกำหนด แล้วจรวดเริ่มหมุน
ช่วงแรกทุกอย่างดูปกติ บูสเตอร์เชื้อเพลิงแข็งของ Northrop Grumman ทั้ง 6 ตัวทำงานครบและแยกตัวตามเวลาราวนาทีที่ 1.40 จากนั้นเครื่องยนต์ BE-4 สองตัวของ Blue Origin ที่ใช้มีเทนเป็นเชื้อเพลิงพาจรวดไต่ระดับต่อ เครื่องยนต์คู่นี้ควรดับก่อนครบ 5 นาที แต่ Ars Technica รายงานว่ามันจุดต่อไปอีกอย่างน้อย 30 วินาที ซึ่งอาจบ่งบอกว่าท่อนแรกทำงานได้ไม่เต็มที่และต้องจุดนานขึ้นเพื่อชดเชย
ภาพแอนิเมชันที่ขับด้วยข้อมูลจริงจากจรวดในการถ่ายทอดสดของ ULA แสดงว่าจรวดเริ่มหมุนตัวหลังเครื่องยนต์ท่อนแรกดับ และยังหมุนต่อจนถึงตอนแยกท่อนบน Centaur V ซึ่งจุดเครื่องยนต์ RL10 สองตัวแล้วพยายามบังคับทิศทางกลับเข้าเส้นทาง แหล่งข่าวหลายรายบอก Ars ว่าความผิดปกติเกิดที่ท่อนแรก ไม่ใช่ท่อน Centaur หรือบูสเตอร์เชื้อเพลิงแข็ง ส่วน ULA บอกว่ายังไม่มีข้อมูลเจาะจงว่าเกิดอะไรขึ้น

ประเด็นที่ทุกคนจับตาคือเครื่องยนต์ BE-4 เพราะเป็นรุ่นเดียวกับที่ใช้ในจรวด New Glenn ของ Blue Origin ซึ่งระเบิดบนฐานปล่อยเมื่อเดือนพฤษภาคมจากปัญหาวาล์วออกซิเจน เครื่องยนต์ที่ใช้ในเที่ยวบินนี้ได้รับชุดแก้ไขจาก Blue Origin แล้ว แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าความผิดพลาดครั้งนี้เกี่ยวกับเครื่องยนต์ ส่วนอื่นที่ส่งเชื้อเพลิงเข้าเครื่องยนต์ หรือปัญหาอื่น
เที่ยวบินคืนชีพที่จบไม่สวย
เที่ยวบินนี้เป็นเที่ยวที่ 5 ของ Vulcan และเป็นเที่ยวแรกในรอบ 9 เดือน หลังจากเที่ยวบินในเดือนตุลาคม 2024 และกุมภาพันธ์ปีนี้เจอปัญหาหัวฉีดของบูสเตอร์เชื้อเพลิงแข็งไหม้ทะลุจนหลุดออก แม้ทั้งสองเที่ยวจะส่งดาวเทียมเข้าวงโคจรได้ แต่กองทัพอวกาศสหรัฐฯ ก็สั่งพักภารกิจความมั่นคงบน Vulcan ไว้ก่อน ครั้งนี้บูสเตอร์ที่แก้ไขแล้วทำงานได้ดี แต่ปัญหาที่ร้ายแรงกว่ากลับมาโผล่ที่จุดอื่น
ก่อนปล่อยจริงก็ไม่ราบรื่น ความพยายามวันศุกร์ถูกยกเลิกเพราะโรงงานผลิตก๊าซไนโตรเจนที่ใช้ร่วมกันหลายบริษัทขัดข้อง วันเสาร์เลื่อนเพราะปัญหาเครือข่ายระหว่างจรวดกับระบบภาคพื้น และวันอาทิตย์ยังต้องหยุดนับถอยหลังที่วินาทีที่ 20 จากปัญหาทางเทคนิคที่ไม่ได้อธิบาย ก่อนจะปล่อยได้ตอนท้ายช่วงเวลาปล่อย ยังไม่มีใครรู้ว่าปัญหานั้นเกี่ยวกับความล้มเหลวครั้งนี้หรือไม่
Amazon Leo ไล่ตาม Starlink ยากขึ้นอีก
Amazon Leo หรือชื่อเดิม Project Kuiper ต้องใช้ดาวเทียมมากกว่า 3,200 ดวงเพื่อให้เครือข่ายสมบูรณ์ ก่อนเที่ยวบินนี้ขึ้นไปแล้วราว 400 ดวงจาก 15 เที่ยวบินด้วย Atlas V, Falcon 9 และ Ariane 6 เที่ยวนี้เป็นเที่ยวแรกจาก 38 เที่ยวที่ Amazon ซื้อไว้กับ Vulcan และ Amazon ยังจองจรวด New Glenn อีก 24 เที่ยว Ariane 6 อีก 24 เที่ยว และ Falcon 9 อีก 13 เที่ยว
ตอนนี้ Amazon ต้องรอทั้งผลสอบสวนของ ULA และรอ New Glenn กลับมาบินอีกครั้ง Amazon โพสต์ว่าการปล่อยจรวดมีความเสี่ยงเสมอ โดยเฉพาะภารกิจแรกอย่าง LV-01 และยังเชื่อมั่นใน ULA ส่วน Jared Isaacman ผู้บริหาร NASA โพสต์ว่าทีม NASA พร้อมช่วยสอบสวน เพราะ “Artemis, ฐานบนดวงจันทร์ และประเทศต้องการ ULA”
ความล้มเหลวครั้งนี้เกิดขึ้นเพียงสองวันหลังจาก SpaceX ใช้แขนกล Mechazilla คีบยาน Starship กลับจากวงโคจรได้เป็นครั้งแรก ขณะที่คู่แข่งที่ควรช่วยให้สหรัฐฯ ไม่ต้องพึ่ง SpaceX เจ้าเดียว ทั้ง Vulcan และ New Glenn ต่างต้องจอดรอแก้ปัญหาพร้อมกัน
แหล่งอ้างอิง
- Ars Technica: Vulcan rocket fails during launch, dealing major blow to SpaceX competitors
- Spaceflight Now: ULA suffers first outright failure with loss of Vulcan rocket carrying 40 Amazon Leo satellites
- Space.com: Vulcan Centaur rocket fails during return-to-flight launch, 40 Amazon satellites lost
- The Verge: Vulcan rocket fails, destroying 40 Amazon Leo satellites
- SpaceNews: Vulcan launch of Amazon Leo satellites fails








